The Rally

Een opmerkelijke laatste opleving

In de (palliatieve) zorg is een bijzonder verschijnsel bekend dat ‘the rally’ wordt genoemd (ook wel terminal rally). Het beschrijft een kortdurende opleving die bij mensen optreedt vlak voor het overlijden — soms een dag, of twee, soms slechts uren ervoor.

Iemand die zwak en/of teruggetrokken was, kan ineens helderder lijken. Meer aanwezig. Soms eet iemand weer, maakt contact, zegt iets wat blijft hangen. Het kan zelfs voelen alsof er sprake is van herstel.

Juist daarom wordt dit fenomeen ook door artsen en verpleegkundigen beschreven: omdat het ook verwarrend kan zijn. De exacte oorzaak is niet volledig verklaard, maar men vermoedt dat tijdelijke neurochemische en hormonale veranderingen een rol spelen.

Het is geen herstel.
Het is geen ommekeer.

Mijn interesse hierin werd gewekt omdat dit ook was wat ik bij mijn moeder zag. Dat moment van nabijheid en helderheid, het leek wel licht herstel, een dag voordat ze stierf. Nu had ze in het ziekenhuis ook wel aan het infuus gelegen, waar ze uitgedroogd was beland, voordat men haar weer terugbracht naar het verpleeghuis.

Achteraf hielp het mij te begrijpen dat wat hoopvol leek, ook onderdeel kan zijn van het stervensproces zelf.

Een laatste opleving.
Fascinerend, troostend — en ergens ook hartverscheurend tegelijk.